Kapak fotoğrafı: SpinfisherCRO, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Turna avının en önemli tarafı, balığın çoğu zaman belirli yapıların çevresinde avlanması ve saklanmasıdır. Sazlık kenarları, su altı bitkileri, kıyıya yakın derinlik geçişleri, koy girişleri ve batık ağaç çevreleri özellikle turna balığının tercih ettiği alanlardır.
Bu nedenle turna avında yalnızca mümkün olduğunca fazla alan taramak değil, balığın pusu kurabileceği noktaları doğru okumak gerekir.
Turna güçlü, ani saldırılar yapan ve özellikle yem balıklarını takip eden bir yırtıcıdır. Küçük balıkların yanında bulunduğu suya göre farklı canlılarla da beslenebilir. Ancak olta avcılığı açısından en önemli davranışı, çoğu zaman hareket eden avını bekleyip kısa mesafeden saldırmasıdır.
Bu pusu davranışı bilimsel çalışmalarda da gözlenmiştir; turnanın yoğun bitki örtüsü bulunan alanlarda avını bekleyerek saldırdığı ve bu tip yapıları aktif biçimde kullandığı gösterilmiştir. [1]
Turna Nerelerde Bulunur?
Turna balığını bulmak için bakmanız gereken öncelikli yapılar şunlardır:
- Sazlık kenarları
- Su altı bitkilerinin başladığı ve bittiği hatlar
- Batık ağaç ve dallar
- Koy girişleri
- Dere ağızları
- Kıyıdan derine doğru geçişler
- Taşlık ve bitkilik alanların birleştiği noktalar
- Yem balığının yoğun bulunduğu sığlıklar
Batık bir dalın yanında bekleyen turna. Fotoğraf: Gunter Küchler, kamu malı, Wikimedia Commons
Turna özellikle bitki örtüsüyle yakın ilişki kurabilen bir balıktır. Su altı bitkileri yalnızca turnaya saklanma imkânı sağlamaz; aynı zamanda küçük balıkların ve diğer canlıların da yoğunlaştığı alanlardır. Bu nedenle avcı ve av aynı bölgede toplanabilir. [1]
Ancak her sazlık veya bitkilik alanın aynı değerde olduğunu düşünmemek gerekir.
Örneğin onlarca metre boyunca aynı derinlikte devam eden sık bir sazlık yerine, sazlığın aniden bittiği ve açık suya geçtiği nokta daha dikkat çekici olabilir.
Turna avında çoğu zaman geçiş bölgeleri önemlidir.
Turna Avı İçin En İyi Zaman Ne Zamandır?
Turnanın davranışı su sıcaklığına, mevsime, yem balığının bulunduğu bölgeye ve su seviyesine göre değişir. [3]
Bu nedenle bütün yıl tek bir av tekniğiyle devam etmek yerine, balığın mevsimsel olarak kullandığı alanları takip etmek daha doğru olur.
İlkbahar Sonrası Turna Avı
Yasal kapalı dönemin sona ermesinin ardından su sıcaklığı yükselmeye başladıkça turnalar sığ ve bitkili alanları daha fazla kullanabilir.
Sazlık kenarları, su altı otlarının çevresi ve küçük koylar bu dönemde önem kazanabilir.
Yem balıklarının sığ sularda yoğunlaşması, turnanın da bu alanlara yaklaşmasını sağlar.
Bu dönemde çok derine çalışan yemlerden önce sığ ve orta suyu tarayan maket yemler, spinnerlar ve silikonlar denenebilir.
Yaz Aylarında Turna Avı
Su sıcaklığı yükseldikçe turna günün tamamını çok sığ alanlarda geçirmeyebilir. [3]
Sabah ve akşam saatlerinde sığlığa yaklaşan balık gün içerisinde daha serin veya derin alanlara geçebilir. [3]
Bu nedenle yaz döneminde yalnızca kıyının önünü taramak yerine sazlık dış hattı, derinlik kırığı ve bitki örtüsünün bittiği noktalar birlikte değerlendirilmelidir.
Sonbaharda Turna Avı
Sonbahar turna avının en dikkat çekici dönemlerinden biridir.
Su sıcaklığının düşmesi ve yem balıklarının hareketindeki değişimler turnanın kullandığı alanları da etkiler.
Bu dönemde daha iri yemler de devreye girebilir.
Yaz boyunca küçük yemlerle av veren bir gölde sonbaharda daha büyük jerkbait, swimbait veya silikonların sonuç vermesi mümkündür.
Bunun nedeni yalnızca turnanın daha iştahlı olması değildir. Meradaki doğal yem balıklarının boyu ve dağılımı da değişebilir.
Bu yüzden turna yemini seçerken mevsimi tek başına değil, o gün sudaki doğal yem yapısıyla birlikte düşünmek gerekir.
Turna Merası Nasıl Okunur?
Turna avında en verimli yaklaşım, bütün kıyıyı aynı şekilde taramak yerine potansiyel pusu noktalarını belirlemektir. [1, 2]
Örneğin uzun bir sazlık hattında her metre aynı değerde değildir.
Şu noktalar daha dikkat çekici olabilir:
- Sazlığın kesildiği yer
- Sazlıkla açık suyun birleştiği köşe
- Küçük bir kanal
- Sazlığın önündeki derinlik değişimi
- Su altında görünen tek bir ağaç
- İki farklı bitki yapısının birleştiği bölge
Turna avını bu tür küçük hedeflere bölmek, rastgele atış yapmaktan daha sistematik bir yöntemdir.
Bir noktada balık takip ediyor ancak saldırmıyorsa hemen bölgeyi terk etmek de doğru olmayabilir.
Aynı hattı farklı yem tipi, farklı derinlik veya farklı sarım hızıyla tekrar çalışmak sonuç verebilir.
Turna İçin Hangi Yemler Kullanılır?
Turna avında kullanılabilecek yapay yem çeşidi oldukça geniştir.
Maket Yemler
Minnow, jerkbait ve crankbait tipi maket yemler turna avında en sık kullanılan seçenekler arasındadır.
Farklı boy ve renklerde jerkbait (twitchbait) maket yemler. Fotoğraf: Danndorfer1914, CC0, Wikimedia Commons
Jerkbaitler özellikle turna avıyla güçlü biçimde özdeşleşmiştir.
Yemi şu şekilde kullanmak, yaralı veya kaçmaya çalışan bir balık görüntüsü oluşturabilir:
çek → durdur → tekrar hareket ettir
Floating, suspending ve sinking modellerin farklı avantajları vardır.
Sığ ve bitkili alanlarda çok derine dalan bir yem yerine, çalışma derinliği kontrol edilebilen bir maket yem daha uygun olur.
Silikon Yemler
Turna avında tatlı su silikon yemleri de oldukça geniş kullanım alanına sahiptir.
Özellikle shad ve swimbait tipi silikonlar küçük ve orta boy yem balıklarını taklit eder.
Silikonların avantajı, aynı yemle farklı derinlikleri çalışabilmektir.
Uygun ağırlıklandırmayla şu bölgelerde tarama yapılmalıdır:
- Sığ
- Orta su
- Dip yakınları
Turna için silikon kullanırken yemin gövdesi kadar kuyruk hareketi ve sarım hızı da önemlidir.
Kaşık ve Spinnerlar
Kaşıklar ve spinnerlar turna avının klasik yemlerindendir.
Özellikle suyun biraz bulanık olduğu veya görünürlüğün düşük olduğu dönemlerde oluşturdukları titreşim ve parlama dikkat çekici olabilir.
Spinnerlar bitki kenarlarını tararken de kullanışlıdır.
Ancak sık ve yoğun bitki bulunan bölgelerde açık üçlü iğneler kolayca ota takılabilir. Bu nedenle kullanılan yem tipi meranın yapısına göre seçilmelidir.
Swimbait ve Büyük Profilli Yemler
İri turna hedeflendiğinde daha büyük profilli yemler kullanılabilir.
Ancak "iri turna yalnızca büyük yeme gelir" şeklinde kesin bir kural yoktur.
Turna beslenme açısından esnek bir yırtıcıdır ve bulunduğu ortamdaki av çeşitliliğine göre farklı besinleri kullanabilir. [2]
Bu nedenle yem boyu seçerken hedef balığın büyüklüğü kadar meradaki yem balıklarının boyuna da bakılmalıdır.
Turna İçin Yem Boyu ve Rengi Nasıl Seçilmeli?
Turna yemi seçerken önce meradaki doğal yem balıklarına bakmak gerekir.
Su içerisinde küçük yem balıkları yoğunluktaysa çok iri bir yem her zaman ilk tercih olmayabilir.
İri sazan yavruları, tatlı su levreği veya benzeri daha büyük yem balıkları bulunuyorsa daha iri profilli yapay yemler de doğal görünebilir.
Renk seçiminde ise suyun berraklığı önemlidir.
Berrak sularda iyi başlangıç seçenekleri
- Doğal balık renkleri
- Yeşil ve kahverengi tonlar
- Gümüş
- Yarı şeffaf desenler
Bulanık sularda denenebilecekler
- Chartreuse
- Turuncu
- Fire tiger
- Beyaz
- Daha koyu kontrastlı renkler
Ancak renk değişikliğinden önce yemin çalıştığı derinliğin doğru olduğundan emin olmak gerekir.
Turna orta suda bekliyorsa dibe sürekli temas eden bir yem yanlış su katmanını tarıyor olabilir.
Turna Yemi Nasıl Kullanılmalı?
Turna avında her yapay yem aynı hızda kullanılmaz.
Maket yemlerde stop & go ve jerk aksiyonu özellikle etkili olabilir.
Yem hareket ettirildikten sonra verilen kısa duraklama, takip eden turnaya saldırı fırsatı yaratabilir.
Silikon yemlerde ise düz sarım, yükseltip düşürme veya dip üzerinden yavaş geçiş yapılabilir.
Kaşık ve spinnerlarda çoğu zaman düzenli sarım yeterli olsa da sarım hızını değiştirmek yemin çalıştığı derinliği de değiştirir.
Özellikle soğuk su döneminde sürekli hızlı sunum yapmak yerine daha uzun duraklamalar veya daha kontrollü hareketler denenebilir.
Turna bazen yemi uzun süre takip edip son anda saldırabilir. Bu nedenle özellikle kıyıya yaklaşan yemlerde son birkaç metreyi dikkatli kullanmak önemlidir.
Turna İçin Takım Nasıl Olmalı?
Turna takımını seçerken kullanılacak yemlerin ağırlığı ve hedeflenen balığın büyüklüğü birlikte değerlendirilmelidir.
Hafif minnow, küçük spinner ve silikonlarla yapılan avlarda medium-light veya medium karakterde spin takımlar yeterli olabilir.
Daha ağır jerkbait, büyük silikon veya swimbait kullanılacaksa daha güçlü bir kamışa ihtiyaç vardır.
Bu nedenle spin olta kamışları içerisinden seçim yapılırken yalnızca balığın büyüklüğüne değil, kullanılacak yemin gramajına bakmak gerekir.
Makine tarafında spin olta makineleri içerisinden kamışla dengeli bir model seçilmelidir.
Turnanın ani kaçışlarına karşı kalama sisteminin düzgün çalışması önemlidir.
Örgü ip misinalar turna avında düşük esneme ve doğrudan hissiyat açısından avantaj sağlar.
Ancak turna takımında özellikle dikkat edilmesi gereken bölüm liderdir.
Turnanın dişleri normal mono veya ince fluorocarbon lideri kesebilir. Bu nedenle turna avında hedef balığın büyüklüğüne ve kullanılan yeme uygun, dişlere karşı dayanıklı bir lider sistemi kullanmak önemlidir.
Bu noktada çelik tel veya turna avına uygun özel liderler tercih edilebilir.
Takımın tamamı birbiriyle uyumlu olmalıdır. Çok ince kamışla çok ağır jerkbait veya gereğinden kalın liderle küçük bir minnow kullanmak yemin aksiyonunu bozabilir.
Döner kaşığa gelmiş bir turna. Fotoğraf: Ken Clattenburg, kamu malı, Wikimedia Commons
Kıyıdan Turna Avı
Kıyıdan turna avında en önemli avantaj, çok geniş bir alanı yürüyerek tarayabilmektir.
Bir noktada uzun süre beklemek yerine kıyı boyunca hareket etmek çoğu zaman daha verimli olur.
Özellikle şu noktalar hedeflenebilir:
- Sazlık bitişleri
- Küçük koylar
- Taşlık burunlar
- Suya düşmüş ağaçlar
- Derinlik kırıkları
Atışları yalnızca karşıya doğru yapmak yerine kıyıya paralel atışlar da önemlidir.
Turna bazen kıyının hemen önündeki sazlık veya ot hattında bekler. Çok uzağa atış yapıp yemi doğrudan açık sudan getirmek, kıyıya paralel pusu hattını hiç çalışmamak anlamına gelebilir.
Botla Turna Avı
Bot turna avında büyük avantaj sağlar çünkü kıyıdan ulaşılması mümkün olmayan bitki hatlarını, koyları ve derinlik geçişlerini çalışmak mümkündür.
Özellikle sazlıkların dış kenarını paralel şekilde taramak son derece etkili olabilir.
Elektrikli motor kullanılan botlarda düşük hızla sessiz ilerlemek, meraya yaklaşırken avantaj sağlar.
Balık bulucu varsa bitki hattının derinliği, dip yapısı ve yem balığı kümeleri daha rahat takip edilebilir.
Ancak turna avında elektronik cihaz balığı bulmanın tek yolu değildir. Kıyı şekli ve su altı bitki yapısı hâlâ en önemli göstergelerden biridir.
Ankara Çevresinde Turna Avı ve Kapulukaya
Ankara çevresinde turna avı denildiğinde baraj gölleri önemli yer tutar.
Bu sularda geniş sazlıklar, koylar, kıyı kırıkları ve farklı derinlikte bölgeler bulunduğu için turnanın mevsime göre farklı alanlara geçmesi mümkündür.
Ankara'dan gidilebilecek önemli avlaklardan biri de Kapulukaya Barajıdır.
Kapulukaya'da turna avı yapmayı planlayanlar için hazırladığımız Kapulukaya Barajı Balık Avı Rehberi içerisinde ulaşım, farklı kıyı girişleri, av teknikleri ve güvenlik konularını ayrıca detaylandırdık.
Kapulukaya'nın geniş yapısı nedeniyle burada turna avında en önemli konulardan biri balığı bulmaktır. Sazlık kenarları, koy girişleri, kıyıya yakın geçişler ve orta suda askıda duran balıklar farklı dönemlerde ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Turna Avında Sık Yapılan Hatalar
Turna avında en sık yapılan hatalardan biri bütün gölü açık su gibi çalışmaktır.
Turna pusu davranışı gösterdiği için yapısal noktaların çevresi genellikle daha önemlidir. [1, 2]
İkinci hata, yemi sürekli aynı hızda kullanmaktır.
Takip eden ancak saldırmayan balıkta bir duraklama, hızlanma veya yön değişikliği saldırıyı tetikleyebilir.
Bir başka hata da lider kullanımını ihmal etmektir.
Turnanın dişleri özellikle ince mono ve fluorocarbon malzemeleri kolayca zedeleyebilir. Takım güçlü olsa bile son bağlantı uygun değilse balıkla birlikte yapay yemin kaybedilmesi mümkündür.
Yoğun bitki bulunan merada uygun olmayan yem kullanmak da sürekli takılmaya neden olabilir.
Avlak yapısına göre yem seçmek, yalnızca balığa göre yem seçmek kadar önemlidir.
Turna Avında Yasal Kurallar
Turna avında güncel amatör avcılık kurallarını kontrol etmek gerekir.
Yürürlükteki 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında turna için 15 Aralık – 31 Mart tarihleri arasında av yasağı uygulanmaktadır. İl Tarım ve Orman Müdürlükleri de 2025–2026 döneminde bu yasağı güncel olarak duyurmuştur. [4]
Ayrıca 6/2 Tebliğ'de 16 Eylül 2026 tarihinde değişiklik yayımlanmıştır. Bu nedenle özellikle boy, miktar, avlak ve yöntem sınırlamalarında eski kaynaklara güvenmek yerine Bakanlığın güncel mevzuatı kontrol edilmelidir. [5]
Bazı göl ve göletlerde genel tür yasağından bağımsız olarak amatör avcılık tamamen yasaklanmış olabilir. Bu nedenle ava gitmeden önce hedef avlağın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Turna Avında Önce Yapıyı Okuyun
Turna avında başarıyı çoğu zaman hangi marka yemi kullandığınızdan önce, yemi nereye attığınız belirler.
Sazlığın kenarını, bitkinin bittiği hattı, batık ağacın önünü veya derinliğin değiştiği bölgeyi okumayı öğrendiğinizde av çok daha sistematik hale gelir.
Yemi yalnızca suya atıp geri getirmek yerine, her atışta belirli bir hedefi çalıştırın.
Turna avının en keyifli taraflarından biri de budur.
Bazen onlarca metre boş görünen kıyıda tek bir sazlık açıklığı veya tek bir batık dal bütün avın sonucunu değiştirebilir.
Kaynaklar
- Savino, J. F. & Stein, R. A. (1989). Behavior of fish predators and their prey: Habitat choice between open water and dense vegetation. Environmental Biology of Fishes, 24, 287–293. https://doi.org/10.1007/BF00001402
- Říha, M. ve diğerleri (2021). Contrasting structural complexity differentiate hunting strategy in an ambush apex predator. Scientific Reports, 11, 17472. https://doi.org/10.1038/s41598-021-96908-1
- Pierce, R. B. ve diğerleri (2013). Depths and Thermal Habitat Used by Large versus Small Northern Pike in Three Minnesota Lakes. Transactions of the American Fisheries Society, 142(6), 1629–1639. https://doi.org/10.1080/00028487.2013.822422
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Kırıkkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü (15 Aralık 2025). Turna Balığı Av Yasakları. https://kirikkale.tarimorman.gov.tr/Duyuru/644/Turna-Baligi-Av-Yasaklari
- Resmî Gazete (16 Eylül 2026). 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (2026/26). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260916-5.pdf
Görsel Kaynakları
- Kapak fotoğrafı, yapay yemle yakalanmış turna: SpinfisherCRO, "Northern pike caught on a lure in lake Finzula, Croatia", CC BY-SA 4.0. Wikimedia Commons
- Batık dal yanında turna: Gunter Küchler, "Europaeischer Hecht", kamu malı. Wikimedia Commons
- Jerkbait maket yemler: Danndorfer1914, "Verschiedene Twitchbaits", CC0 1.0. Wikimedia Commons
- Döner kaşığa gelmiş turna: Ken Clattenburg, "Pike on a Spoon", kamu malı. Wikimedia Commons